بخش اول: شناخت اجزای اصلی و 4 سنسور دستگاه

1. سنسور پالس القایی (Pulse/PI):
2. کویل اصلی و بزرگ دستگاه است. وظیفه آن نفوذ عمیق به خاک و تشخیص توده‌های فلزی بزرگ و اهداف باستانی است.
3. سنسور گرادیومتر (Gradiometer):
4. معمولاً به صورت یک سنسور کوچکتر یا مجزا عمل می‌کند. تمرکز آن بر تشخیص تغییرات جزئی میدان مغناطیسی، یافتن اهداف سطحی، سکه‌ها و به‌ویژه تشخیص حفره‌ها و کلاهک‌ها است.
5. سنسور مگنتومتر (Magnetometer):
6. برای شعاع‌زنی و تشخیص تغییرات میدان مغناطیسی زمین در ابعاد بزرگتر استفاده می‌شود. این سنسور به شما کمک می‌کند تا جهت تقریبی اهداف بزرگ یا حفره‌های عظیم را پیدا کنید.
7. سنسور اسکنر تصویری (Visual/GPR):
8. این بخش در واقع پردازنده گرافیکی است که دیتای دریافتی از سه سنسور دیگر را گرفته و به صورت نمودارهای دو‌بعدی، سه‌بعدی و رنگی روی مانیتور نمایش می‌دهد

بخش دوم: آماده‌سازی و کالیبراسیون (حیاتی‌ترین مرحله)

• دستگاه را در محیطی که هیچ فلزی در آن نیست روشن کنید.
• سنسور را در ارتفاع 10 تا 15 سانتی‌متری از خاک نگه دارید.
• دکمه “Auto Ground Balance” یا “Calibrate” را فشار دهید. دستگاه به مدت 10 الی 15 ثانیه فرکانس‌های محیط و مواد معدنی خاک را خوانده و خود را با آن تطبیق می‌دهد.
• نکته: اگر در حین کار متوجه تغییر جنس خاک شدید (مثلاً از خاک رس به خاک سنگی معدنی رسیدید)، حتماً باید مجدداً دستگاه را بالانس کنید.

• اگر در نزدیکی دکل‌های فشار قوی، بی‌سیم‌ها یا خطوط لوله فلزی هستید، از منوی دستگاه گزینه “Frequency Shift” یا “Noise Cancel” را فعال کنید تا فرکانس کاری دستگاه را تغییر دهد.

بخش سوم: آموزش گام‌به‌گام کار با سنسورها در میدان

الف) کار با سنسور پالس (برای عمق‌زنی و فلزات)

1. کویل پالس را به دستگاه متصل کرده و حالت “All Metal” یا “Pulse” را انتخاب کنید.
2. کویل را به صورت موازی با خاک و با ارتفاع ثابت (حدود 5 تا 10 سانتیمتر) حرکت دهید.
3. تکنیک حرکت: حرکت باید به صورت نیم‌دایره (مانند پاک‌کن شیشه) و با سرعت یکنواخت باشد. سرعت خیلی زیاد باعث از دست رفتن سیگنال‌های عمیق و سرعت خیلی کم باعث ایجاد خطا می‌شود.
4. با نزدیک شدن به هدف، دستگاه بوق ممتد یا تغییر رنگ روی مانیتور را نشان می‌دهد. عدد روی صفحه (Target ID) به شما می‌گوید هدف آهنی است یا غیرآهنی (طلا، نقره، مس).

ب) کار با سنسور گرادیومتر (برای حفره‌ها و اهداف ریز)

1. سنسور گرادیومتر را فعال کنید. این سنسور به شدت به تغییرات تراکم خاک حساس است.
2. سنسور را بسیار نزدیک به خاک (1 تا 3 سانتیمتر) و با حرکت خطی (به صورت شانه‌ای و منظم) حرکت دهید.
3. تشخیص حفره: اگر زیر زمین خالی باشد (حفره یا تونل)، سنسور گرادیومتر به دلیل کاهش تراکم مواد در آن نقطه، یک سیگنال خاص (معمولاً به صورت افت ناگهانی گراف یا صدای بم) صادر می‌کند.

ج) کار با سنسور مگنتومتر (برای شعاع‌زنی و اهداف کلان)

1. این سنسور معمولاً به صورت یک میله مجزا یا در حالت خاصی از کویل استفاده می‌شود.
2. دستگاه را در حالت “Magnetic Sweep” قرار دهید.
3. در یک فضای باز بایستید و سنسور را به آرامی به اطراف بچرخانید یا در یک مسیر مستقیم طولانی حرکت دهید.
4. دستگاه جهت میدان مغناطیسی را نشان می‌دهد. جایی که عقربه یا گراف دستگاه بیشترین انحراف را نشان دهد، در آن راستا یک توده بزرگ فلزی یا حفره عظیم وجود دارد.

بخش چهارم: اسکن تصویری (تهیه نقشه سه‌بعدی)

1. شبکه‌بندی (Grid Method): منطقه مورد نظر را با نخ و میخ به صورت یک شبکه شطرنجی (مثلاً 2×2 متر) تقسیم‌بندی کنید.
2. جمع‌آوری دیتا: سنسور اسکنر را روی خطوط کشیده شده حرکت دهید و در هر تقاطع دکمه “Scan” یا “Record” را بزنید تا دیتا ثبت شود.
3. پردازش: پس از جمع‌آوری دیتاها، دکمه “Process” یا “3D View” را فشار دهید.
4. تحلیل گرافیک:
   • رنگ‌های گرم (قرمز، نارنجی، زرد): نشان‌دهنده فلزات ارزشمند یا تراکم بالای هدف هستند.
   • رنگ‌های سرد (آبی، بنفش): نشان‌دهنده حفره، کلاهک یا فضای خالی هستند.
   • عمق: نرم‌افزار با تحلیل زمان بازگشت سیگنال، لایه‌های خاک را از سطح تا عمق هدف به صورت برش‌های افقی (Cross-section) نشان می‌دهد.

بخش پنجم: تفسیر نتایج و اشتباهات رایج اپراتورها

• بالانس کردن روی فلز: هرگز دستگاه را در حالی که فلزی (حتی یک کلید یا چاقو در جیب شما) نزدیک آن است بالانس نکنید.
• حرکت نامنظم کویل: بالا و پایین پریدن کویل حین سوپ‌زنی باعث ایجاد سیگنال‌های کاذب (False Signals) می‌شود.
• نادیده گرفتن ریشه درختان و سنگ‌ها: در خاک‌های جنگلی، ریشه درختان پوسیده می‌توانند حفره‌های کوچکی ایجاد کنند که گرادیومتر آن‌ها را به عنوان حفره انسانی نشان می‌دهد. همیشه محیط اطراف را بررسی کنید.

• سیگنال کوتاه و تیز: هدف سطحی و کوچک (مثل سکه یا انگشتر).
• سیگنال کشیده و نرم: هدف بزرگ و عمیق (مثل کوزه، صندوق یا توده فلزی).
• سیگنال معکوس (V شکل): به احتمال بسیار زیاد با یک حفره یا فضای خالی روبرو هستید.

بخش ششم: نگهداری و نکات ایمنی

1. محافظت از کویل‌ها: اگرچه کویل‌ها ضدآب هستند، اما از ضربه خوردن آن‌ها به سنگ‌های تیز خودداری کنید. روی کویل‌ها از محافظ‌های پلاستیکی (کویل کاور) استفاده کنید.
2. باتری: هرگز دستگاه را با باتری کاملاً خالی رها نکنید. اگر برای مدت طولانی از دستگاه استفاده نمی‌کنید، باتری را از آن جدا کرده و هر 3 ماه یکبار آن را شارژ کنید.
3. اتصالات و کابل‌ها: پیچ‌های اتصال کویل به شفت و کابل‌های سنسورها را قبل از هر بار کاوش چک کنید. کوچکترین لق بودن یا رطوبت در سوکت‌ها باعث ایجاد نویز شدید می‌شود.

فروش فلزیاب در تهران گنجیاب -09909061300

 نتیجه گیری